آیا ممکن است کمردرد بخاطر پوکی استخوان باشد؟

کمردرد همیشه به معنی گرفتگی عضله یا دیسک نیست. در برخی شرایط به‌ویژه در سنین بالاتر کمردرد می‌تواند هشداری از پوکی استخوان باشد. مهم‌ترین موقعیت‌هایی که باید به این موضوع شک کرد عبارت‌اند از:

کمردرد بدون ضربه یا با ضربه بسیار خفیف

اگر کمردرد بدون حادثه مشخص یا پس از یک فشار ساده (مثل بلند کردن وسیله سبک یا حتی عطسه) ایجاد شود ممکن است ناشی از شکستگی‌های ریز مهره‌ها در اثر پوکی استخوان باشد.

درد مزمن و تدریجی که با استراحت هم بهتر نمی‌شود

کمردرد ناشی از پوکی استخوان معمولاً:
به‌تدریج شروع می‌شود
حالت مبهم و مداوم دارد
با دراز کشیدن یا استراحت کامل به‌طور واضح برطرف نمی‌شود

همراهی کمردرد با کاهش قد یا قوز پشت

کوتاه شدن قد در طول زمان یا ایجاد قوز در قسمت فوقانی کمر می‌تواند نشانه فروریزش مهره‌ها باشد؛ مشکلی که اغلب در پوکی استخوان دیده می‌شود و با کمردرد همراه است.

کمردرد در افراد پرخطر برای پوکی استخوان

اگر درد در ناحیه کمر در افراد زیر ایجاد شود احتمال ارتباط آن با پوکی استخوان بیشتر است:
زنان یائسه
افراد بالای ۵۰ سال
مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت کورتون
افرادی با سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی

سابقه شکستگی با ضربه‌های خفیف

وجود شکستگی‌های قبلی (مثلاً در مچ دست یا لگن) همراه با کمردرد زنگ خطر مهمی برای پوکی استخوان تشخیص‌داده‌نشده است.

کمردردی که به‌تازگی شروع شده و رو به بدتر شدن است

کمردرد ناگهانی و پیشرونده به‌خصوص اگر با فعالیت‌های روزمره تشدید شود می‌تواند ناشی از شکستگی فشاری مهره‌ها باشد.

در مجموع این عارضه زمانی می‌تواند نشانه پوکی استخوان باشد که بدون علت واضح ایجاد شود، مزمن باشد، با تغییرات ظاهری ستون فقرات همراه شود یا در افراد پرخطر بروز کند. در این شرایط بررسی پزشکی و سنجش تراکم استخوان ضروری است.

از آن‌جایی که این عارضه می‌تواند دلایل بسیار متفاوتی داشته باشد تشخیص دقیق علت آن نیازمند بررسی مرحله‌به‌مرحله است. پزشک معمولاً از ترکیب چند روش زیر استفاده می‌کند:

شرح حال دقیق بیمار

اولین و مهم‌ترین مرحله تشخیص، گفت‌وگو با بیمار است. در این مرحله موارد زیر بررسی می‌شود:
زمان شروع کمردرد (ناگهانی یا تدریجی)
شدت و محل درد
ارتباط درد با فعالیت، استراحت یا تغییر وضعیت
سابقه ضربه، بیماری‌های زمینه‌ای یا مصرف دارو
وجود علائم همراه مانند بی‌حسی، ضعف پا یا کاهش قد

معاینه فیزیکی ستون فقرات

پزشک با معاینه بالینی می‌تواند سرنخ‌های مهمی به دست آورد از جمله:
بررسی دامنه حرکتی کمر
لمس مهره‌ها و عضلات برای تشخیص درد موضعی
ارزیابی قدرت عضلات و رفلکس‌ها
بررسی انحراف ستون فقرات یا قوز پشت

تصویربرداری از ستون فقرات

در صورت نیاز برای تشخیص دقیق‌تر از روش‌های تصویربرداری استفاده می‌شود:

رادیوگرافی (X-ray)

تشخیص شکستگی، تغییر شکل مهره‌ها، آرتروز یا قوز
کاربردی در بررسی پوکی استخوان

CT Scan

بررسی دقیق‌تر ساختار استخوانی مهره‌ها
کاربردی در شکستگی‌های پیچیده

آزمایش سنجش تراکم استخوان (DEXA)

در افرادی که مشکوک به پوکی استخوان هستند این آزمایش برای بررسی علت کمردرد بسیار مهم است به‌ویژه در:
زنان یائسه
سالمندان
افرادی با شکستگی‌های مکرر
برای انجام سنجش تراکم استخوان در فردیس کرج و بررسی دقیق علت کمردرد ناشی از پوکی استخوان می‌توانید به مرکز تصویربرداری طهمورسی مراجعه کنید؛ این مرکز با تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب نتایجی دقیق و قابل اعتماد ارائه می‌دهد.

آزمایش‌های خون

در برخی موارد آزمایش خون برای رد یا تأیید علل خاص کمردرد انجام می‌شود مانند:
عفونت‌ها
بیماری‌های التهابی (روماتیسمی)
کمبود ویتامین D
تشخیص علت این عارضه تنها با یک روش انجام نمی‌شود بلکه ترکیبی از شرح حال، معاینه، تصویربرداری و آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کند تا علت اصلی درد مشخص شده و درمان مناسب آغاز شود.

کمردرد ناشی از پوکی استخوان معمولاً تدریجی، مداوم و بدون سابقه ضربه شدید ایجاد می‌شود و اغلب به دلیل شکستگی‌های فشاری مهره‌ها است در حالی‌ که بسیاری از انواع دیگر کمردرد (مانند کمردرد عضلانی یا دیسک کمر) معمولاً با حرکت، فعالیت خاص یا وضعیت نادرست بدن تشدید می‌شوند.

همچنین کمردرد ناشی از پوکی استخوان بیشتر در سالمندان و زنان یائسه دیده می‌شود و ممکن است با کاهش قد، قوز پشت و دردهای عمقی و مبهم همراه باشد؛ در حالی که کمردردهای عضلانی یا دیسکی اغلب با استراحت بهبود می‌یابند و علائم عصبی مشخص‌تری دارند.

این عارضه با تشخیص به‌موقع و رعایت اصول درمانی و پیشگیرانه تا حد زیادی قابل کنترل است. هدف اصلی کاهش درد، جلوگیری از شکستگی مهره‌ها و حفظ کیفیت زندگی بیمار است.
درمان دارویی پوکی استخوان
مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک (مانند داروهای ضدپوکی استخوان) به افزایش استحکام استخوان‌ها کمک کرده و خطر شکستگی و درد کمر را کاهش می‌دهد.
تأمین کلسیم و ویتامین D
دریافت کافی کلسیم و ویتامین D از طریق تغذیه یا مکمل‌ها نقش مهمی در تقویت استخوان‌ها و پیشگیری از پیشرفت پوکی استخوان دارد.
ورزش و فعالیت بدنی مناسب
انجام ورزش‌های تحمل وزن، تقویتی و تعادلی زیر نظر متخصص به تقویت عضلات اطراف ستون فقرات، کاهش درد و پیشگیری از افتادن کمک می‌کند.
اصلاح سبک زندگی
ترک سیگار، کاهش مصرف الکل، حفظ وزن مناسب و اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن از عوامل مهم در کنترل این عارضه هستند.
پیشگیری از زمین‌خوردن
ایمن‌سازی محیط خانه، استفاده از کفش مناسب و توجه به تعادل بدن احتمال زمین‌خوردن و شکستگی مهره‌ها را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.
فیزیوتراپی و توان‌بخشی
فیزیوتراپی با تمرکز بر تقویت عضلات کمر و بهبود انعطاف‌پذیری به کاهش درد و افزایش عملکرد حرکتی کمک می‌کند.

کمردرد همیشه ناشی از گرفتگی عضلات یا دیسک کمر نیست و در برخی افراد می‌تواند به پوکی استخوان مرتبط باشد. در پوکی استخوان کاهش تراکم استخوان‌ها باعث افزایش احتمال شکستگی‌های فشاری مهره‌ها می‌شود که گاهی بدون ضربه شدید رخ می‌دهند و با کمردرد مزمن همراه هستند. این نوع کمردرد بیشتر در زنان یائسه، سالمندان و افراد پرخطر دیده می‌شود و ممکن است با کاهش قد یا قوز پشت همراه باشد. تشخیص به‌موقع و پیشگیری نقش مهمی در کنترل عوارض آن دارد.
در نهایت این عارضه می‌تواند در برخی افراد نشانه‌ای از پوکی استخوان پنهان باشد و تشخیص به‌موقع آن نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی‌تر دارد. مرکز تصویربرداری دکتر موسی طهمورسی با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته سنجش تراکم استخوان و کادر متخصص امکان تشخیص دقیق و قابل اعتماد پوکی استخوان را فراهم می‌کند تا مسیر درمان و پیشگیری آگاهانه و به‌موقع طی شود. برای رزرو نوبت یا دریافت مشاوره می‌توانید به‌سادگی از طریق دکمه دریافت نوبت اقدام کنید یا با شماره 09003651880 تماس بگیرید؛ کارشناسان ما آماده راهنمایی و پاسخ‌گویی به شما هستند.


منابع
ncbi.nlm.nih.gov
spinehealth.org